meer weten over bloed

De bloedproducten

Bloed is een vloeibaar weefsel dat via de bloedvaten door ons lichaam stroomt. Het bestaat uit rode bloedlichaampjes, witte bloedlichaampjes en bloedplaatjes die in een vloeistof drijven. Die vloeistof heet het bloedplasma.
Dit geheel wordt vol bloed genoemd. Uit je donaties worden meerdere bloedcomponenten geïsoleerd die vervolgens gebruikt worden naargelang de behoeften en de specifieke kenmerken van je bloed.

Erytrocytenconcentraat


 

Het erytrocytenconcentraat (concentraat rode bloedcellen) kan bij een temperatuur tussen 2 en 6°C 42 dagen in de koelkast bewaard worden.

'Gedeleukocyteerd' erytrocytenconcentraat

Het 'gedeleukocyteerd' erytrocytenconcentraat is aangewezen bij alle ernstige vormen van anemie wanneer het herstel van de zuurstoftransportcapaciteit klinisch en biologisch noodzakelijk is. Het gaat hierbij om een substitutie-, geen etiologische behandeling. Met de deleukocytering wil men de reacties op transfusies gekoppeld aan leukocyten- of bloedplaatjesremmende antilichamen bij de ontvanger beperken. Dit fenomeen doet zich vaak voor bij patiënten die meerdere transfusies ondergaan hebben.

'CMV-negatief' erytrocytenconcentraat

Het 'CMV-negatief' erytrocytenconcentraat wordt afgenomen bij een donor die geen antistoffen heeft tegen het cytomegalovirus (CMV). Het is specifiek aangewezen bij patiënten met een onderdrukt of immatuur immuunsysteem (prematuren, zuigelingen) met een risico op viscerale schade (interstitiële longziekten, hepatitis), in het bijzonder als hun afweersysteem verzwakt is enz.

'Gefenotypeerd' erytrocytenconcentraat

Het 'gefenotypeerde' erytrocytenconcentraat is aangewezen bij patiënten met antilichamen tegen rode bloedcellen of om immunisatie (het onvatbaar worden) te voorkomen. Vanuit dit gefenotypeerde erytrocytenconcentraat worden andere erytrocytaire antigenen alsook ABO en Rh bepaald.

'Bestraald' erytrocytenconcentraat

Het 'bestraalde' erytrocytenconcentraat is aangewezen in situaties waarbij het weerstandsvermogen van het lichaam sterk is aangetast, als preventie tegen de graft-versus-host- of omgekeerde afstotingsziekte (na de transfusie).

'Ingevroren' erytrocytenconcentraat

Het 'ingevroren' erytrocytenconcentraat wordt via cryopreservatie bewaard. Het gebruik ervan wordt voorbehouden aan zeer specifieke situaties (een transfusie van rode bloedlichaampjes bij patiënten die tot een zeldzame bloedgroep behoren en/of meervoudige allo-antistoffen hebben). Dit preparaat kan in erg specifieke gevallen overwogen worden voor autologe transfusies.

'Autoloog' erytrocytenconcentraat

Het 'autologe' erytrocytenconcentraat kan enkel worden gebruikt voor patiënten die hun bloed vooraf gedoneerd hebben met het oog op een geplande ingreep. De retransfusie van de predonatie-eenheden moet volgens dezelfde klinische en/of biologische criteria gebeuren als diegene die doorslaggevend zijn voor de allogene transfusies.

Andere

Bloedzakjes voor gebruik in de pediatrie worden enkel geprepareerd naargelang de behoeften. In erg uitzonderlijke situaties worden zo nodig toch bepaalde producten bereid na een uitgebreid advies van de klinisch geneesheer in overleg met de arts van het Transfusiecentrum dat de producten moet afleveren.

De bloedplaatjes


 

Gedeleukocyteerd standaardbloedplaatjesconcentraat

Het gedeleukocyteerde standaardbloedplaatjesconcentraat wordt bereid uit vol bloed (er zijn 5 tot 6 afnames vol bloed nodig voor 1 eenheid bloedplaatjes) en het wordt altijd gedeleukocyteerd. Het product kan bij omgevingstemperatuur en bij regelmatige agitatie 5 dagen bewaard worden. De indicaties zijn dezelfde als die hieronder vermeld voor het gedeleukocyteerde een-donor-bloedplaatjesconcentraat. 

Gedeleukocyteerd EEN-DONOR-bloedplaatjesconcentraat

Het gedeleukocyteerde een-donor-bloedplaatjesconcentraat wordt bereid op basis van de trombaferesetechniek (afname met behulp van een aferesetoestel). Het concentraat bevat dus meerdere eenheden bloedplaatjes afkomstig van dezelfde donor. 

Indicaties: 
•    De beslissing om bloedplaatjes te transfuseren mag niet louter genomen worden op basis van een telling die een tekort aan bloedplaatjes aantoont.
•    De aanwezigheid van een ernstige trombocytopenie die gepaard gaat met een klinisch significante bloeding die aan dat bloedplaatjestekort toe te schrijven is, kan als een dwingende indicatie worden beschouwd.
•    In alle andere gevallen hangt de transfusie van bloedplaatjes eerder af van de klinische toestand van de patiënt.
Vers ingevroren menselijk plasma: tussenproduct

Vers ingevroren menselijk plasma: tussenproduct


 

Vers ingevroren menselijk plasma

Vers ingevroren plasma wordt verkregen door vol bloed te centrifugeren of er de aferesetechnieken op toe te passen. Dit plasma ondergaat vervolgens een farmaceutische procedure (fractionering) om de eiwitten te isoleren en plasma-afgeleide medicijnen te produceren, de zogeheten 'stabiele derivaten' (albumine-oplossingen, stollingsfactoren en immunoglobulinen). De onderneming CSL Behring voert deze procedure momenteel uit voor het Belgische plasma en stelt de plasma-afgeleide geneesmiddelen vervolgens ter beschikking van de Belgische markt. 

Vers ingevroren virus-geïnactiveerd menselijk plasma (VPVIM)

Het vers ingevroren virus-geïnactiveerd menselijk plasma (VPVIM) kan bij een temperatuur van hoogstens -25°C 1 jaar bewaard worden. Het ondergaat bij de Service du Sang een virusinactivatiebehandeling. Het middel dat daarvoor wordt gebruikt is methyleenblauw. Dit plasma is aangewezen bij de behandeling van ernstige brandwonden, bij stollingsproblemen met vermoedelijke aantasting van de hemostasefactoren gedocumenteerd aan de hand van een anomalie bij de stollingstest of bij een geïsoleerde aantasting van een stollingsfactor waarvoor geen specifiek preparaat bestaat.